The Invention of Tradition – Przełomowa praca z zakresu historii i socjologii, która wprowadziła do nauk humanistycznych pojęcie tradycji wynalezionej. Choć książka nie dotyczy bezpośrednio buddyzmu, stała się fundamentem metodologicznym dla badaczy modernizmu buddyjskiego (m.in. Davida McMahana).

Główne tezy

  • Tradycja wynaleziona: Zbiór praktyk o charakterze rytualnym lub symbolicznym, które dążą do wpisania się w przeszłość, mimo że ich powstanie jest stosunkowo niedawne (często związane z narodzinami nowoczesnych państw narodowych).
  • Funkcja stabilizująca: Tradycje te są tworzone w okresach gwałtownych zmian społecznych, aby nadać nowym instytucjom sankcję „odwieczności” i ciągłości historycznej.
  • Opozycja wobec zwyczaju: Hobsbawm odróżnia „tradycję” (sztywną i niezmienną) od „zwyczaju” (elastycznego i adaptacyjnego).

Zastosowanie w buddologii

Koncepcje zawarte w tej książce pozwoliły badaczom na dekonstrukcję wielu aspektów współczesnej Dharmy:

  1. Protestancki buddyzm: Pokazanie, jak lankijscy reformatorzy (np. Anagārika Dharmapāla) stworzyli nową formę buddyzmu w odpowiedzi na kolonializm, twierdząc jednocześnie, że przywracają „czystą naukę Buddy”.
  2. Medytacja jako technika świecka: Analiza, jak ruchy wglądu (Vipassana) zdemokratyzowały techniki mnisie i nadały im status „uniwersalnej nauki”, maskując nowożytny charakter tej zmiany.
  3. zen na wojnie: Zrozumienie, jak japoński nacjonalizm „wynalazł” etos samurajskiego zenu, by legitymizować militaryzm.

Zobacz też: Wynaleziona tradycja, Modernizm buddyjski, David L. McMahan, The Making of Buddhist Modernism