Koan – Paradoksalna historia, dialog lub pytanie, używane w praktyce zen (szczególnie w szkole rinzai) oraz koreańskim sŏn do wywołania „wielkiego zwątpienia” i przełamania dyskursywnego myślenia.
Mit „nielogicznej zagadki”
W popularnym odbiorze (ukształtowanym przez Suzukiego) kōan to „zagadka bez rozwiązania” (np. „Jaki jest dźwięk klaskania jednej dłoni?”), która ma zniszczyć intelekt.
- Rzeczywistość: Badacze tacy jak Griffith Foulk wykazują, że w tradycji chińskiej i japońskiej kōany były studiowane jak literatura klasyczna. Mnisi musieli uczyć się „poprawnych” (kanonicznych) odpowiedzi, poezji i komentarzy. Kōan był więc formą wyrafinowanej gry literackiej i rytualnej, a nie tylko „szokiem dla umysłu”.
Koreańskie hwadu
W tradycji koreańskiej (buddyzmie koreańskim), kładzie się nacisk na technikę hwadu („głowa słowa” lub „szczyt mowy”).
- Zamiast studiować setki historii, praktykujący (jak nauczał Kusan Suryŏn) skupia się na jednym pytaniu (np. „Czym jest to?” - I mwo kko?) przez całą dobę.
- Robert E. Buswell Jr. w The zen Monastic Experience opisuje, że praktyka hwadu w Korei jest niezwykle intensywna i antyintelektualna, służąc budowaniu „siły skupienia” (joryeok), a nie literackiej edukacji.
Zobacz też: Kusan Suryŏn, Daisetz Teitaro Suzuki, Buddyzm koreański, The Zen Monastic Experience